Tayvan’dan ABD’ye silah çağrısı
ABD’nin Tayvan üzerinden Çin’e yönelik askeri baskıyı artırma girişimleri yeniden gündemde. Tayvan yönetimi, Washington’dan yeni silah sevkiyatlarının sürdürülmesi için çağrıda bulunuyor.
Trump’ın, Pekin’de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirdiği zirvenin ardından Tayvan’a yönelik yeni silah satışına henüz karar vermediğini açıklaması Taipei yönetiminde paniğe yol açtı. Tayvan lideri Lai Ching-te yönetimi ise ABD’den gelecek askeri desteğin hayati olduğunu savundu.
Tayvan liderliğinin sözcüsü Karen Kuo, Washington ile yürütülen silah anlaşmalarının bölgesel tehditlere karşı caydırıcılık amacı taşıdığını öne sürerken, Çin’i bölgedeki tek istikrarsızlaştırıcı unsur olarak göstermeye çalıştı. Ancak Pekin yönetimi, ABD’nin Tayvan’a silah satışlarının "Tek Çin" ilkesine açık şekilde aykırı olduğunu ve bölgesel barışı tehdit ettiğini defalarca dile getirmişti.
Trump yönetiminin Aralık ayında Tayvan için yaklaşık 11 milyar dolarlık rekor silah paketini onayladığı, yaklaşık 14 milyar dolarlık ikinci paketin ise halen Beyaz Saray’ın masasında beklediği bildirildi. Söz konusu sevkiyatların; füze sistemleri, hava savunma unsurları ve ileri askeri teknolojileri kapsadığı belirtiliyor.
Tayvan Dışişleri Bakan Yardımcısı Chen Ming-chi, Washington ile temasların sürdüğünü doğrularken, Trump’ın açıklamalarının gerçek niyetini anlamaya çalıştıklarını ifade etti. Trump’ın "Tayvan’ı yöneten kişiyle konuşmam gerekiyor." sözleri ise Taipei’de endişeye sebep oldu.
Uzmanlar, Washington’un Tayvan kartını Çin’e karşı jeopolitik baskı unsuru olarak kullandığını değerlendiriyor. Tayvan merkezli Politika Araştırmaları Enstitüsü Başkan Yardımcısı Kuo Yu-ren, Trump’ın yeni silah paketini, Şi Cinping’in Eylül sonunda ABD’ye yapması beklenen ziyaret sonrasına erteleyebileceğini söyledi.
Öte yandan Tayvan yönetiminin savunma harcamalarını artırma girişimleri de iç siyasette tepkiyle karşılaşıyor. Muhalefetin kontrolündeki parlamento, hükümetin talep ettiği yaklaşık 40 milyar dolarlık ek savunma bütçesinin tamamına onay vermedi.
Çin ise Tayvan’ın kendi toprağı olduğunu vurgulamayı sürdürüyor. Pekin yönetimi, ayrılıkçı faaliyetlere karşı güç kullanma seçeneğinden vazgeçmeyeceğini yinelerken, Lai yönetimini "ayrılıkçı" politikalar izlemekle suçluyor.
Çin ordusunun Tayvan çevresindeki askeri faaliyetleri sürerken, uzmanlar ABD’nin bölgeye silah sevkiyatlarını artırmasının Doğu Asya’daki gerilimi tehlikeli biçimde büyütebileceği uyarısında bulunuyor. (İLKHA)
